มด

มด

        มด เป็นสัตว์ในวงศ์ Formicidae อันดับ Hymenoptera  มีจำนวนชนิดมากกว่า 12,000 ชนิด โดยพบมากในเขตร้อนของโลก มดมีการสร้างรังเป็นอาณาจักรขนาดใหญ่ บางรังมีจำนวนประชากรมากถึงล้านตัว มีการแบ่งวรรณะกันทำหน้าที่คือ วรรณะมดงาน เป็นมดเพศเมียเป็นหมัน ทำหน้าที่หาอาหาร สร้างและซ่อมแซมรัง ปกป้องรังจากศัตรู ดูแลตัวอ่อน และงานอื่นๆ ทั่วไป เป็นวรรณะที่พบได้มากที่สุด วรรณะสืบพันธุ์ เป็นมดเพศผู้ และ ราชินี เพศเมีย มีหน้าที่สืบพันธุ์ เนื่องจากมดเป็นสัตว์ในวงศ์ Formicidae จึงสามารถผลิต กรดมดหรือกรดฟอร์มิก ได้เป็นลักษณะเฉพาะของสัตว์ในวงศ์นี้

          มดเป็นแมลงที่พบในระบบนิเวศบกต่างๆ โดยเฉพาะในประเทศเขตร้อน มีการคาดคะเนว่าในโลกนี้มีมดอยู่ประมาณ 10,000 ชนิด แต่ที่พบแล้วมีประมาณ 8,800 ชนิด สำหรับประเทศไทยคาดว่ามีมดประมาณ 800 - 1,000 ชนิด ที่รู้จักกันมีไม่กี่ชนิด เช่น มดคันไฟ มดแดง มดดำ มดตะนอย ฯลฯ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นมดที่พบในบ้าน ที่เหลือเป็นมดอยู่ในป่าต่างๆ

วรรณะต่างๆของมด

           มดถือว่าเป็นสัตว์สังคมอย่างแท้จริง คือมีการอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม มีพฤติกรรมในการช่วยหาอาหาร ต่อสู้ศัตรู ดูแลตัวอ่อน และที่น่าสนใจคือมดมีวรรณะ โดยแต่ละวรรณะ ต่างก็มีหน้าที่และบทบาทของตัวเองอย่างชัดเจน ซึ่งเป็นกลไกที่ค่อนข้างซับซ้อนทำนองเดียวกับสังคมของผึ้งและปลวก วรรณะมดมี 3 ประเภทได้แก่

  • มดราชินี (queen) เป็นเพศเมียสามารถสืบพันธุ์ได้ มีขนาดใหญ่กว่ามดตัวอื่นๆ ที่อยูในรัง มีปีก ส่วนอกหนา ท้องใหญ่ มักมีตาเดียว เป็นผู้กำหนดชะตาชีวิตของมดทั้งรัง ตั้งแต่กำหนดเพศ จำนวนประชากร และพฤติกรรมต่างๆ เปรียบเหมือนเป็นศูนย์รวมของมดทุกชีวิตเลยก็ว่าได้ หากมดราชินีถูกฆ่าตาย มดตัวอื่นๆจะขาดที่พึ่งและ แตกกระจายกันไปไม่มีจุดหมาย อยู่เพื่อรอวันตายซึ่งอาจจะตายเองหรือถูกสัตว์อื่นกินเป็นอาหาร โดยทั่วไปมดรังหนึ่งจะมีมดราชินีเพียงตัวเดียวเท่านั้น
  • มดเพศผู้ (male) โดยทั่วไปจะมีปีก อกหนาแต่ไม่เท่าของมดแม่รัง มีหน้าที่ผสมพันธุ์ มีไม่มากนักในแต่ละรัง
  • มดงาน (worker) เป็นมดเพศเมียที่เป็นหมัน ไม่มีปีก ไม่มีตาเดียว มีหน้าที่ออกหาอาหาร ป้องกันศัตรู ดูแลรัง ไข่และตัวอ่อนรวมทั้งมดราชินี มดที่เราเห็นส่วนใหญ่ล้วนเป็นมดงานทั้งสิ้น มดรังหนึ่งจะมีมดงานจำนวนมากดพราะเกิดได้หลายรุ่นในรอบปี มดบางชนิดยังอาจแบ่งมดงานเป็น "มดทหาร" ซึ่งขนาดลำตัวใหญ่ (แต่เล็กกว่ามดราชินี) อาจพบได้ภายในรังและบริเวณใกล้รังเพื่อป้องกันศัตรูต่างๆ อีกประเภทหนึ่งคือ "มดกรรมกร" มีขนาดเล็กกว่ามดทหาร พบได้ในบริเวณที่ห่างรังออกไปเนื่องจากต้องไปหาอาหารตามที่ต่างๆ

Visitors: 4,126